Proizvodnja koštičavog voća: Za dobar rod važna je zaštita zasada

Sreda, 10.04.2019.

Proizvodnja koštičavog voća može itekako da bude unosan posao, pogotovo ako gajenje voća posmatramo sa aspekta: uloženo – dobijeno - obim posla.

Izvor: Pixabay

Što se tiče proizvodnje koštičavog voća u Srbiji najzastupljenija je proizvodnja šljive, zatim breskve i nektarine, a u poslednje vreme velika je ekspanzija širenja zasada industrijske višnje. Za uspeh bitno je uskladiti i tehnologiju proizvodnje, a neizostavni deo je i kvalitetna zaštita zasada.

Pored pomenutih voćnih vrsta ne treba zanemariti proizvodnju kajsije i naravno trešnje koja ima tedenciju da po obimu investicija i isplativosti stane rame uz rame sa proizvodnjom jabuke. Naravno, kao i u svakoj proizvodnji isplativost se svodi na kvalitetan plasman odnosno dobru tražnju i otkupnu cenu, a u takvom poretku velika prednost daje se deficitarnoj robi. Kada govorimo na tu temu, pomenuta trešnja krupnim koracima definitivno beži ostalim voćnim vrstama, zbog širokog tržišta.

Kao i u svakoj poljoprivrednoj proizvodnji, da bi dobili kvalitetan proizvod neophodno je uskladiti kompletnu tehnologiju proizvodnje odnosno dovesti je do maksimuma, kako bi potencirali maksimalan potencijal biljaka. Neizostavni deo tehnologije proizvodnje je i kvalitetna zaštita zasada, koja veoma često predstavlja ključni faktor ka ostvarivanju željenih ciljeva.

Kada se javlja monilija?

Problematika oboljenja i štetočina koštičavog voća je raznolika i uglavnom je vezana i karakteristična za pojedinu vrstu. Međutim postoji niz prouzrokovača oboljenja i štetočina koji su zajednički gotovo za sve vrste koštičavog voća. Što se tiče mikoznih oboljenja pre svih to su prouzrokovači sušenja cvetova i grančica Monilia laxa i trulež plodova Monilia fructigena, prouzrokovači opštepoznati kao monilioze. Pored monilioza treba izdvojiti mikozna oboljenja lista gde u prvi red treba svrstati šupljikavost lista Stigmina carpophila.

Prvo oboljenje sa kojim se proizvođači susreću od početka godine je Monilia laxa, prouzrokovač sušenja cvetova i grančica. Borba sa ovim oboljenjem počenje sa fenofazom cvetanja i traje dokle god ima otvorenih cvetova. Što se tiče borbe sa ovim oboljenjem bitno je izdvojiti istrajnost proizvođača jer u zavisnosti od godine primena fungicida može da se svede na 1 do 4 tretmana.

Sve to naravno zavisi od vremenskih uslova, odnosno kiše pri čemu svaka kiša u periodu cvetanja pogoduje ostvarivanju infekcija ovog patogena. Upravo na ovu činjenicu se odnosi istrajnost, jer period cvetanja može da potraje ukoliko u toku te fenofaze dođe do sniženja temperature. U našim agroekološkim uslovima zaštita od M.laxa može da se svede u proseku na tri fungicidna tretmana.

Hemijska zaštita počinje sa otvaranjem prvih cvetova, i u tu svrhu proizvođači mogu primeniti fungicid Cormax u količini 0,2 kg/ha. Drugi tretman se pozicionira u punom cvetanju, kada je otvoreno 70-80% cvetova. U tom momentu proizvođači mogu primeniti fungicid Zenby 0,9 l/ha. Treći tretman pozicionira se u fazi precvetavanja gde se preporučuje primena fungicida Luna EXPERIENCE u količini 0,6 l/ha. Primenom ovog fungicida proizvođači će sačuvati preostale cvetove od propadanja, a u isto vreme ostvariti odličnu zaštitu mladog lisnog tkiva od oboljenja koje se u ovom periodu mogu javiti.

Kada govorimo o prouzrokovaču truleži plodova koštičavog voća Monilia fructigena, treba istaći da se ona najinenzivnije javlja i svoje simptome najčešće ispoljava u periodu sazrevanja voća. Do infekcija najčešće dolazi usled mehaničkih očtećenja plodova u ovoj fazi, koje mogu nastati i kao posledica grada ili uboda insekata. Ukoliko se ukaže potreba za suzbijanjem ovog oboljenja, fungicidi koji postižu dobre rezultate su Switch 62,5 WG u količini primene 0,8 kg/ha, Mili (1,0 l/ha) ili Funomil WG (0,7 kg/ha).

Koji su simptomi ovog oboljenja?

Šupljikavost lista čiji je prouzrokovač fitopatogena gljiva Stigmina carpophila, javlja se u periodu nakon cvetanja koštičavog voća, u fazi kada dođe do pojave lisne mase. Infekcije i simptomi ovog oboljenja najznačajniji su na listu, ali pored lista ova mikoza može inficirati i ostale nadzemne delove biljke poput mladara i pupoljaka. Hemijska zaštita protiv ovog patogena počinje pre kretanja vegetacije u fazi bubrenja pupoljaka, fungicidima na bazi bakra, koji imaju odlično delovanje prilikom uništavanja inokuluma patogena.

Treba istaći da je primena ovih fugicida neophodna u svakoj vrsti koštičavog voća, upravo zbog širine spekta delovanja, tj. delovanja na širok spektar mikoznih i bakterioznih oboljenja. Preparat Funguran OH (bakar hidroksid) u količini od 4,0 kg/ha je sjajno rešenje za ovu namenu jer ga zbog specifičnosti formulacije odlikuje perzistentnost i otpornost na spiranje kišom.

Pored ovog proizvoda mogu se koristiti i Cuprablau Z Ultra (bakar oksihlorid) u količini od 5,0 kg/ha, kao i Fungohem (tečna formulacija bakar hidroksida) u količini od 5,0 l/ha. Naredna faza u kojoj je neophodno izvršiti suzbijanje ovog oboljenja je faza olistavanja koja se uglavnom dešava krajem marta i početkom aprila meseca.

U zavisnosti od vremenskih uslova za kvalitetnu zaštitu neophodno je primeniti 2 – 4 fungicidna tretmana. Najbolje delovanje u cilju suzbijanje S. carpofila pokazali su fungicidi na bazi mankozeba poput Dithane M 45 u količini od 2,5 kg/ha, fungicidi na bazi kaptana kao što je Capi, u količini od 2,5 – 3,0 l/ha, odnosno Captan 80 WG (2,5 kg/ha).

Oboljenja višnje i trešnje

Od ostalih oboljenja koja se redovno javljaju na višnji i trešnji, treba izdvojiti značajne probleme koje može da prouzrokuje prouzrokovač pegavosti lista Cocomyces hiemalis. Opasnost je znatno veća u godinama sa kišnim prolećno-letnjim mesecima.

Zaštia od ovog patogena zasniva se na preventivnim tretmanima, zimskim i rano prolećnom preparatima na bazi bakra, zatim nakon olistavanja, kao i tretmanima nakon berbe. Što se tiče ovog patogena veliki uspeh prilikom suzbijanja pored fungicida na bazi kaptana postiže se primenom fungicida na bazi dodina, Agrodin 65 WP u količini od 1,0 kg/ha, odnosno Syllit 40 SC (2,0 l/ha).

Oboljenja šljive

Ekonomski značajni mikozni patogeni šljive su rogač šljive čiji je prouzrokovač Taphrina pruni, zatim plamenjača šljive Polystigma rubrum, kao i prouzrokovač rđe šljive Puccinia pruni spinosae. Kada govorimo o suzbijanju plamenjače i rđe šljive neizostavna je primena fungicida na bazi bakra, kaptana i mankozeba, dok je u borbi protiv rogača šljive najbolje rezultate dala primena fungicida Fiesta u količini 0,7 kg/ha. Pravi momenat primene fungicida pomenutog fungicida na bazi ditianona je period precvetavanja šljive.

Oboljenja breskve i nektarine

Ekonomski najznačajnija oboljena breskve i nektarine su kovrdžavost lista čiji je prouzrokovač Tafrina deformans i pepelnica breskve čiji je prouzrokovač Sphaerotheca pannosa. Suzbijanje T. deformans počenje sa kretanjem vegetacije u fazi tzv “zelena tačka”, odnosno kada dođe do pojave mladog lisnog tkiva. Primena fungicida kao i kod uzročnika monilioza mora biti pravovremena i istrajna.

U zavisnosti od vremenskih uslova i sortimenta primena fungicida može da se svede na 3-4 tretmana. Fungicidi koji mogu da se koriste za ovu namenu su fungicidi Agrociram (ciram) u količini 3,5 kg/ha, zatim Syllit 400 SC (2,5 l/ha), te Fiesta u količini 1,0 kg/ha. Što se tiče pepelnice, suzbijanje takođe počinje od samog početka vegetacije kada su tretmani neophodni.

Praćenje pojave bolesti zahteva se u toku cele godine, jer simptomi mogu da se javi u bilo kom delu vegetacije. Najbolje rezultate u borbi protiv ovog patogena dali su fungicidi Karathane Gold 350 EC u količini 0,5 l/ha, Luna EXPERIENCE u količini od 0,75 l/ha, odnosno Systhane 240 EC u količini 0,2 l/ha.

Opšta napomena kod primene fungicida je da se svaki od navedenih fungicida primeni preventivno, odnosno pre kiše odnosno pre ostvarenih uslova za infekcije patogena, prilikom čega će svaki od njih ispoljiti svoj maksimalni efekat.

Izvor: agromedia.rs